Budując wspólną przyszłość: Forum Agroekologii Bilim Alliance (Astana 2026)

W dniach 23-27 czerwca 2026 roku w Astanie (Kazachstan) odbyło się Forum Agroekologii Bilim Alliance dla Europy Wschodniej oraz Azji Środkowo-Zachodniej. Tegoroczne spotkanie to kontynuacja regionalnego dialogu, którego poprzednie edycje miały miejsce w Bursie w Turcji (2023) oraz w Kiszyniowie w Mołdawii (2025).
Wydarzenie zgromadziło delegatów z 17 krajów - w tym z Polski, reprezentowanej przez Fundację Agro-Perma-Lab - łącząc rolników, naukowców, aktywistów i przedstawicieli FAO wokół idei odpornych systemów żywnościowych.

„Agroecology is not only about agricultural techniques. It is also about rights, culture, education, local economies, biodiversity, and the capacity of communities to shape their own agricultural and food systems.”

 

Gordana Đurić, Co-Chair Bilim Alliance

W ciągu tych kilku dni wielokrotnie przekonaliśmy się, co jest najważniejsze w agroekologii:

  • Agroekologia to ludzie, nie tylko technika. To holistyczne podejście, łączące troskę o bioróżnorodność, klimat, suwerenność żywnościową oraz sprawiedliwość społeczną.
  • Wiedza i dane w rękach rolników. To, w jaki sposób zarządzamy wiedzą oraz danymi zbieranymi na temat naszych gospodarstw, ma znaczenie dla suwerenności i bezpieczeństwa żywnościowego.
  • Kobiety i młodzież jako liderzy zmian. W całym regionie to właśnie te grupy najgłośniej upominają się o regeneratywne metody gospodarowania i odbudowę lokalnych społeczności.

GŁOS POLSKI W ASTANIE

Polska delegacja z Agro-Perma-Lab przywiozła do Kazachstanu konkretne doświadczenia i kontynuowała dyskusję na tematy leżące w samym centrum zainteresowania naszej Fundacji:

Wkład kobiet i młodzieży

Agro-Perma-Lab przedstawiło fundamentalną rolę, jaką kobiety oraz młode pokolenie odgrywają w rozwoju polskiej agroekologii. Jednocześnie polska delegacja postawiła na forum niezwykle ważne pytanie: jak zatrzymać w agroekologii ludzi, którzy już się w nią zaangażowali?

Polska Szkoła Agroekologii

Rozmawialiśmy także o Polskiej Szkole Agroekologii, realizowanej przez Agro-Perma-Lab we współpracy z Fundacją Heinricha Bölla w Warszawie. Jest to projekt edukacyjno-sieciujący, który poprzez kameralne zjazdy w ekologicznych gospodarstwach oraz metodologię opartą na dialogu wiedzy (diálogo de saberes) buduje silną, wielosektorową społeczność liderek i liderów na rzecz transformacji systemu rolno-spożywczego.

GŁOS POLSKI W ASTANIE

Polska delegacja z Agro-Perma-Lab przywiozła do Kazachstanu konkretne doświadczenia i kontynuowała dyskusję na tematy leżące w samym centrum zainteresowania naszej Fundacji:

Wkład kobiet i młodzieży

Agro-Perma-Lab przedstawiło fundamentalną rolę, jaką kobiety oraz młode pokolenie odgrywają w rozwoju polskiej agroekologii. Jednocześnie polska delegacja postawiła na forum niezwykle ważne pytanie: jak zatrzymać w agroekologii ludzi, którzy już się w nią zaangażowali?

Polska Szkoła Agroekologii

Rozmawialiśmy także o Polskiej Szkole Agroekologii, realizowanej przez Agro-Perma-Lab we współpracy z Fundacją Heinricha Bölla w Warszawie. Jest to projekt edukacyjno-sieciujący, który poprzez kameralne zjazdy w ekologicznych gospodarstwach oraz metodologię opartą na dialogu wiedzy (diálogo de saberes) buduje silną, wielosektorową społeczność liderek i liderów na rzecz transformacji systemu rolno-spożywczego.

Jak główne myśli z Forum w Astanie przekładają się na polskie podwórko?

 

  1. Bioróżnorodność zaczyna się od nasion

Na forum nasiona zdefiniowano jako „żywe repozytoria historii i tożsamości”. Dla Polski ważne staje się odradzanie lokalnych banków, bibliotek i domów nasion, ochrona rodzimych odmian (np. starych drzew owocowych) oraz rozwój populacji ewolucyjnych – upraw zdolnych do adaptacji do zmieniających się warunków.

 

  1. Suwerenność cyfrowa i wiedza

W rolnictwie precyzyjnym korporacje technologiczne przejmują wiedzę o glebie i plonach. Debata z forum przypomina, że potrzebujemy narzędzi cyfrowych będących własnością społeczności rolniczych, aby uniezależnić się od zewnętrznych dostawców i chronić naszą wiedzę przed patentowaniem przez wielkie korporacje.

 

  1. Skracanie łańcuchów dostaw i systemy PGS

Delegacja z Mołdawii dzieliła się sukcesem inicjatywy EcoLocal oraz wdrażaniem Wspólnotowych Systemów Gwarancji (PGS) – alternatywy dla ekocertyfikacji, opartej na wzajemnym zaufaniu rolników i konsumentów.

Bioróżnorodność i agroekologia to jedyna polisa na czas kryzysu klimatycznego. Jednak najważniejsze, co jako polska delegacja zabieramy z Kazachstanu, to wyjątkowa energia tej społeczności.

Bilim to jedno z niewielu miejsc wolnych od marudzenia, sceptycyzmu i rezygnacji. Nikt tu nie twierdzi, że zmiany są niemożliwe do przeprowadzenia. Nie jest to ślepy optymizm, lecz głębokie przekonanie, że obrany kierunek jest jedynym słusznym. Każda prezentowana inicjatywa była namacalnym dowodem na to, że zmiana już się dzieje.

Ruch agroekologiczny tworzą ludzie niezwykle silni i zdeterminowani – liderki i liderzy, którzy nie poddają się w obliczu kryzysów ekonomicznych, barier systemowych czy anomalii pogodowych. Krok po kroku kształtujemy nową rzeczywistość.

Trzy edycje Forum Bilim Alliance (Turcja, Mołdawia, Kazachstan) udowodniły, że nie działamy w próżni. Wracamy z nową siłą, bo przyszłości rolnictwa nie buduje się w pojedynkę.

 

Wydarzenie było wspierane przez Agroecology Fund, Schola Campesina oraz Zher Ana Astana.

Nasza obecność w Astanie była możliwa dzięki SWIFT – Supporting Women-Led Innovations in Farming and Rural Territories https://swiftproject.eu/